100X100 IRENA KOSMOWSKA (1879-1945)

Irena Kosmowska (1879-1945, działaczka ludowa i oświatowa, posłanka na Sejm Ustawodawczy oraz I i II kadencji. Była pierwszą i jedyną kobietą na funkcji ministerialnej w II RP. Miała temperament i odwagę by „pomajowe” rządy Piłsudskiego nazwać „rządami obłąkańca”. Skazano została za to na 6 miesięcy więzienia. Kosmowska miała tez bardzo negatywny stosunek do braku zmian […]

Continue reading

100×100 HENRYK BARON (1887-1907)

Henryk Baron (1887-1907), ps. „Smukły”, bojowiec Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej. „Podkomendny świetnego sztandaru i członek armii nowego świata” jak o nim pisał Gustaw Daniłowski. Jeden z bohaterów „Krwawej Środy”, czyli słynnego pogromu rosyjskiej policji. Kiedyś sztandarowy symbol walki o niepodległość, którego odwaga graniczyła z szaleństwem, dziś niestety postać kompletnie zapomniana. Baron urodził się 2. […]

Continue reading

100×100 ZOFIA DASZYŃSKA-GOLIŃSKA (1866-1934)

Zofia Daszyńska-Golińska (1866-1934) pionierka wiedzy społeczno-gospodarczej, wybitna ekonomistka, publicystka, senatorka, sufrażystka. Opublikowała wiele prac i artykułów skupiając się m.in. na sprawach kobiecych, prawach pracowniczych, ekonomii, kooperatywach, zagrożenia alkoholizmem na ziemiach polskich i prawach wyborczych kobiet. Cecylia Walewska poświęciła jej rodział w swojej ksiące „W walce o równe prawa. Nasze bojownice”, wydanej w 1930 roku. Walewska […]

Continue reading

100×100 MIECZYSŁAW NIEDZIAŁKOWSKI (1893-1940)

Mieczysław Niedziałkowski „Mek” (1893-1940), jeden z czołowych działaczy PPS w 20-leciu międzywojennym. Był jednym z najmłodszych posłów niepodległej Polski i jednym ze współautorów ordynacji wyborczej do Sejmu Ustawodawczego oraz projektu Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej przygotowanej przez rząd ludowy Jędrzeja Moraczewskiego. Urodził się 19. września 1893 roku w Wilnie, w rodzinie inteligenckiej, o tradycjach niepodległościowych. Dwóch […]

Continue reading

100×100 JÓZEF MOTWIŁŁ-MIRECKI (1879-1908)

Józef Montwiłł-Mirecki (1879-1908) bojowiec PPS i jeden z dowódców w Organizacji Bojowej, bohater walk o niepodległość i socjalizm. Urodził się 27. lutego 1879 roku w majątku Kłonówek koło Radomia. Pochodził z zamożnej rodziny ziemiańskiej, ojciec był oficerem armii carskiej i  wrogiem konspirowania przeciw carowi. To matka, wychowana w tradycji powstania styczniowego 1863 roku, miał wpływ […]

Continue reading

Rocznica urodzin Stefana Okrzei

132 lata temu, 3 kwietnia 1886 roku, we wsi Dębe na Mazowszu, urodził się Stefan Okrzeja, bojowiec Polskiej Partii Socjalistycznej i legenda walk o niepodległość. „Do kierownictwa nie dorosłem, ale szeregowcem będę dobrym” – mówił o sobie ze skromnością. Jednak gdy wybuchły walki rewolucyjne, Okrzeja szybko stał się „chorążym tłumów”. On to bowiem często dzierżył […]

Continue reading

Antoni Pajdak

30 lat temu zmarł Antoni Pajdak (1894-1988), legionista, działacz socjalistyczny, komendant Milicji Robotniczej w latach okupacji hitlerowskiej i jeden z przedstawicieli PPS-u we władzach Polski Podziemnej. Aresztowany przez NKWD w marcu 1945 roku, spędził 10 lat w moskiewskim więzieniu, a potem na zesłaniu w Kraju Krasnojarskim. W międzyczasie jego żona Janina zmarła w niejasnych okolicznościach […]

Continue reading

Tadeusz Szturm de Sztrem

50 lat temu zmarł Tadeusz Szturm de Sztrem (1892-1968), ps. „Mały”, legionista, bojowiec Polskiej Partii Socjalistycznej, członek podziemnego kierownictwa PPS-u podczas II wojny światowej i więzień reżimu stalinowskiego. Współtowarzysze walki mówili o nim, że był cichy, skromny, nawet zamknięty w sobie, ale jednocześnie odważny aż do szaleństwa i zdolny do największych poświęceń dla sprawy. A […]

Continue reading

„W tej chwili, kiedy stoję nad grobem, byłoby naprawdę nie do uwierzenia, gdybym zmienił poglądy”

„Jestem rzymskim katolikiem narodowości polskiej. Więcej nic nie mam panom do powiedzenia” – powiedział rzekomo w listopadzie 1948 roku Kazimierz Pużak, lider Polskiej Partii Socjalistycznej, podczas procesu przed sądem komunistycznym. Powiedział? A może nie powiedział? O ile się dobrze orientujemy, to źródłem tego „cytatu” są „Dzienniki powojenne” znanej powieściopisarski Marii Dąbrowskiej. Słowa te, włożone w […]

Continue reading
1 2