100×100 Henryk Baron

Dziś, w ramach akcji 100×100 przedstawiamy Henryka Barona (1887-1907), ps. “Smukły”- jednego z bohaterów “Krwawej Środy”, czyli słynnego pogromu rosyjskiej policji, dokonanego przez Organizację Bojową Polskiej Partii Socjalistycznej. Kiedyś sztandarowy symbol walki o niepodległość, dziś niestety postać kompletnie zapomniana. Przez lata carscy oprawcy byli prawdziwym koszmarem udręczonej ludności polskiej. Gdy jednak na ulice wyszli nieustraszeni […]

Continue reading

100×100 Zofia Daszyńska-Golińska

“Z krwawych pożarów wielkiej wojny, wyłania się oblicze nowego świata, a w nim Polski jako niepodległego państwa. Odzyskują bowiem prawa do bytu uciśnione narody, a naczelnicy rządów walczących wyznają, że największą zbrodnią nowoczesnej historii były rozbiory Polski. (…) Powstaje tedy Polska jako wykonanie postulatu sprawiedliwości dziejowej, powołana do życia przez zwycięstwa koalicji, a uprawniona do […]

Continue reading

100×100 Mieczysław Niedziałkowski

“Kiedy w dniu 10 lutego 1919 zebrał się w Warszawie Sejm Ustawodawczy “domu swego ojczystego jedyny pan i gospodarz”, u stołu prezydialnego zasiadł jako jeden z sekretarzy Mieczysław Niedziałkowski. Miał wówczas 25 lat, dokładnie tyle, ile pierwsza ordynacja wyborcza zakreślała jako cenzus wieku dla biernego prawa wyborczego.” Tak zaczyna się notka biograficzna Niedziałkowskiego w “Ludzie […]

Continue reading

Józef Montwiłł-Mirecki, bojowiec Polskiej Partii Socjalistycznej

27 lutego 1879 roku urodził się Józef Montwiłł-Mirecki, bojowiec Polskiej Partii Socjalistycznej, zapomniany bohater walk o niepodległość z czasów zaborów. Jak wspominali jego towarzysze z podziemia, prywatnie był skryty i małomówny, wręcz nieśmiały. „Prawda, jestem nieśmiały, ale odważny” – mówił sam Mirecki. Nie rzucał takich deklaracji na wiatr. Jego odwaga przeszła do legendy walk o […]

Continue reading

Aleksandra Szczerbińska “Towarzyszka Ola”

Najczęściej pamiętana jest dziś zapewne jako Pani Marszałkowa Aleksandra Piłsudska. A my dzisiaj chcielibyśmy przypomnieć ją jako Towarzyszkę “Olę”, bojowniczkę PPS, heroiczną “dromaderkę”, czyli kurierkę z narażeniem życia przewożącą broń i nielegalne wydawnictwa na potrzeby polskiego podziemia, jako komendantkę kurierek w Legionach Polskich, jako działaczkę Polskiej Organizacji Wojskowej, jako osobę odznaczoną Krzyżem Niepodległości z Mieczami […]

Continue reading

Rocznica urodzin Stefana Okrzei

132 lata temu, 3 kwietnia 1886 roku, we wsi Dębe na Mazowszu, urodził się Stefan Okrzeja, bojowiec Polskiej Partii Socjalistycznej i legenda walk o niepodległość. “Do kierownictwa nie dorosłem, ale szeregowcem będę dobrym” – mówił o sobie ze skromnością. Jednak gdy wybuchły walki rewolucyjne, Okrzeja szybko stał się “chorążym tłumów”. On to bowiem często dzierżył […]

Continue reading

Stefan Okrzeja

26 marca 1905 roku w ręce carskich siepaczy wpadł niespełna 19-letni Stefan Okrzeja, bojowiec Polskiej Partii Socjalistycznej. Wkrótce trafił przed rosyjski sąd. Jak wielu innych bojowców, nie tyle się tam bronił, co sam oskarżał: “Od dziecka raziło mnie zestawienie nędzy jednych i rozkoszy drugich ludzi, a że nędzy tej było zawsze więcej, że ta nędza […]

Continue reading

Antoni Pajdak

30 lat temu zmarł Antoni Pajdak (1894-1988), legionista, działacz socjalistyczny, komendant Milicji Robotniczej w latach okupacji hitlerowskiej i jeden z przedstawicieli PPS-u we władzach Polski Podziemnej. Aresztowany przez NKWD w marcu 1945 roku, spędził 10 lat w moskiewskim więzieniu, a potem na zesłaniu w Kraju Krasnojarskim. W międzyczasie jego żona Janina zmarła w niejasnych okolicznościach […]

Continue reading

Tadeusz Boy-Żeleński “Piekło kobiet”

Tadeusz Boy-Żeleński Piekło kobiet Od autora 1 Oto zbiór felietonów, powstałych między październikiem a grudniem roku 1929. Przeobrażenie pewnych pojęć, uświadomienie sobie pewnych zagadnień, przezwyciężenie pewnych wstydliwości, posunęło się przez ten czas wśród ogółu tak bardzo, że już dziś — po paru zaledwie miesiącach! — niejedno wydać się może w tych artykułach przedawnione; niejedno wyda […]

Continue reading