Edmund Bałuka (1933-2015). Legenda szczecińskiej rewolty. Przywódca strajku w stoczni im. Adolfa Warskiego w styczniu 1971

“Bałuka jestem….” powiedział przywódca strajku w Stoczni Szczecińskiej im. Adolfa Warskiego w styczniu 1971 roku, wyciągając rękę na powitanie Edwarda Gierka. To był pierwszy przypadek w czasach PRL gdy przywódca partii komunistycznej pojawił się na wezwanie robotników w zakładzie pracy, a nie wysłał na “rozmowy” wojsko i milicję. I tak blisko 40-letni robotnik w kracistej […]

Continue reading

CHLEBA I RÓŻ

BREAD AND ROSES

Po raz pierwszy hasło “Chleba i Róż” pojawiło się w przemówieniu amerykańskiej sufrażystki Helen Todd, wygłaszanego podczas kampanii na rzecz nadania praw wyborczych kobietom, w czercwcu 1910 roku. W wystąpieniu Todd poruszała kwestie warunków pracy i płacy kobiet, a fragment „bread for all, and roses too” zainspirował Jamesa Oppenheima do napisania wiersza, opublikowanego następnie w […]

Continue reading

100X100 IRENA KOSMOWSKA (1879-1945)

Irena Kosmowska (1879-1945, działaczka ludowa i oświatowa, posłanka na Sejm Ustawodawczy oraz I i II kadencji. Była pierwszą i jedyną kobietą na funkcji ministerialnej w II RP. Miała temperament i odwagę by “pomajowe” rządy Piłsudskiego nazwać “rządami obłąkańca”. Skazano została za to na 6 miesięcy więzienia. Kosmowska miała tez bardzo negatywny stosunek do braku zmian […]

Continue reading

100×100 HENRYK BARON (1887-1907)

Henryk Baron (1887-1907), ps. “Smukły”, bojowiec Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej. “Podkomendny świetnego sztandaru i członek armii nowego świata” jak o nim pisał Gustaw Daniłowski. Jeden z bohaterów “Krwawej Środy”, czyli słynnego pogromu rosyjskiej policji. Kiedyś sztandarowy symbol walki o niepodległość, którego odwaga graniczyła z szaleństwem, dziś niestety postać kompletnie zapomniana. Baron urodził się 2. […]

Continue reading

100×100 ZOFIA DASZYŃSKA-GOLIŃSKA (1866-1934)

Zofia Daszyńska-Golińska (1866-1934) pionierka wiedzy społeczno-gospodarczej, wybitna ekonomistka, publicystka, senatorka, sufrażystka. Opublikowała wiele prac i artykułów skupiając się m.in. na sprawach kobiecych, prawach pracowniczych, ekonomii, kooperatywach, zagrożenia alkoholizmem na ziemiach polskich i prawach wyborczych kobiet. Cecylia Walewska poświęciła jej rodział w swojej ksiące „W walce o równe prawa. Nasze bojownice”, wydanej w 1930 roku. Walewska […]

Continue reading

100×100 MIECZYSŁAW NIEDZIAŁKOWSKI (1893-1940)

Mieczysław Niedziałkowski “Mek” (1893-1940), jeden z czołowych działaczy PPS w 20-leciu międzywojennym. Był jednym z najmłodszych posłów niepodległej Polski i jednym ze współautorów ordynacji wyborczej do Sejmu Ustawodawczego oraz projektu Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej przygotowanej przez rząd ludowy Jędrzeja Moraczewskiego. Urodził się 19. września 1893 roku w Wilnie, w rodzinie inteligenckiej, o tradycjach niepodległościowych. Dwóch […]

Continue reading

100×100 JÓZEF MOTWIŁŁ-MIRECKI (1879-1908)

Józef Montwiłł-Mirecki (1879-1908) bojowiec PPS i jeden z dowódców w Organizacji Bojowej, bohater walk o niepodległość i socjalizm. Urodził się 27. lutego 1879 roku w majątku Kłonówek koło Radomia. Pochodził z zamożnej rodziny ziemiańskiej, ojciec był oficerem armii carskiej i  wrogiem konspirowania przeciw carowi. To matka, wychowana w tradycji powstania styczniowego 1863 roku, miał wpływ […]

Continue reading

Aleksandra Szczerbińska “Towarzyszka Ola”

Najczęściej pamiętana jest dziś zapewne jako Pani Marszałkowa Aleksandra Piłsudska. A my dzisiaj chcielibyśmy przypomnieć ją jako Towarzyszkę “Olę”, bojowniczkę PPS, heroiczną “dromaderkę”, czyli kurierkę z narażeniem życia przewożącą broń i nielegalne wydawnictwa na potrzeby polskiego podziemia, jako komendantkę kurierek w Legionach Polskich, jako działaczkę Polskiej Organizacji Wojskowej, jako osobę odznaczoną Krzyżem Niepodległości z Mieczami […]

Continue reading

Rocznica urodzin Stefana Okrzei

132 lata temu, 3 kwietnia 1886 roku, we wsi Dębe na Mazowszu, urodził się Stefan Okrzeja, bojowiec Polskiej Partii Socjalistycznej i legenda walk o niepodległość. “Do kierownictwa nie dorosłem, ale szeregowcem będę dobrym” – mówił o sobie ze skromnością. Jednak gdy wybuchły walki rewolucyjne, Okrzeja szybko stał się “chorążym tłumów”. On to bowiem często dzierżył […]

Continue reading