Opis

Grafika Żonkil to upamiętnienie Powstania w getcie warszawskim w kwietniu/maju 1943.

Marek Edelman, ostatni dowódca Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB), co roku w rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim w 1943 roku, otrzymywał bukiet żółtych kwiatów od anonimowej osoby. Składał te kwiaty (często właśnie żonkile) pod Pomnikiem Bohaterów Getta w Warszawie, aby uczcić pamięć swoich poległych kolegów i koleżanek. Żonkile swoim kolorem i kształtem (sześcioramienna gwiazda) przypominają żółtą gwiazdę, którą Żydzi byli zmuszeni nosić w czasie okupacji.
Grafika Żonkil to odwzorowanie terenu i granic warszawskiego getta na mapie miasta. Okupanci niemieccy utworzyli je 2 października 1940, a zamknięte i odizolowane od reszty miasta zostało 16 listopada 1940. Było największym gettem w całej okupowanej Europie. Mieszkało w nim nawet do pół miliona osób, na obszarze ok. 300 hektarów.

W wyniku wielkiej akcji deportacyjnej, trwającej od 22 lipca do 21 września 1942, ok. 75% mieszkańców getta zostało wywiezionych i zamordowanych w obozie zagłady w Treblince. W sierpniu 1942 południowa część getta (tzw. małe getto) została włączona do „aryjskiej” części miasta. W części północnej pozostało ok. 60 tys. Żydów. Większość z nich pracowała w działających w getcie niemieckich zakładach produkcyjnych.

Getto zostało zlikwidowane po powstaniu w maju 1943. Po wywiezieniu pozostałych przy życiu mieszkańców do Treblinki i innych obozów „dzielnica żydowska” została na rozkaz Niemców zburzona. Łączna liczba ofiar getta warszawskiego szacowana jest na ok. 400 tys. osób, z czego ok. 92 tys. zginęło lub zmarło w Warszawie (głównie ofiary głodu i chorób), a ok. 300 tys. w obozie zagłady w Treblince i w trakcie dwóch akcji wysiedleńczych.

Powstanie w getcie warszawskim, rozpoczęte zostało 19 kwietnia 1943 roku. Było największym zbrojnym zrywem Żydów podczas II wojny światowej i pierwszym powstaniem miejskim w okupowanej Europie. Około 300-500 bojowców z ŻOB i ŻZW, z bronią krótką, granatami i butelkami z benzyną, stawiło opór uzbrojonym po zęby Niemcom. Walki trwały blisko miesiąc do 16 maja 1943. Większość walczących bojowników żydowskich zginęła